Bạn có biết món don Quảng Ngãi?

0
(ĐĐDL Tổng Hợp) Món don chỉ gồm một tô nước có màu đùng đục, chứa nhiều con don nhỏ xíu, ít hành tây và một cái bánh tráng  nướng, đơn giản vậy nhưng đi sâu vào tâm trí của mỗi người con xứ Quảng khi xa quê hương. 

Để có tô don làm hài lòng thực khách là câu chuyện dài. Mặc dù ở miền Trung có lắm sông, nhiều suối, nhưng chỉ ở hạ lưu nơi con sông Trà Khúc và sông Vệ gặp biển mới có con don. Cứ từ tháng giêng đến tháng 7 âm lịch, khi con sông Trà, sông Vệ trong xanh không có những dòng nước đục ngầu từ trên nguồn đổ về. Người dân mang nhủi (vật dụng đan bằng tre hình rẽ quạt, phía trên có cán để cầm) ra sông nhủi (cào). Đây là nghề của cư dân nghèo. Muốn nhủi được don họ phải dầm mình trong dòng nước. Khi nhủi thì thu được cả con don lẫn con hến.

Một ngày nhủi don của người dân nơi đây

Một ngày nhủi don của người dân nơi đây

Nhủi xong, người dân bán cho các chủ vựa, từ chủ vựa sang tay các chủ quán don. Ở đây, họ rửa sạch rồi phân don và hến ra riêng. Sau đó cho don vào nồi nước sôi để luộc, khuấy mạnh và đều tay liên tục cho don hả miệng. Nước luộc don được cho vào một nồi khác và tiếp tục nấu chừng vài chục phút, nêm nếm vừa ăn. Riêng con don được để ở rỗ, rồi đãi lấy ruột. Cuối cùng, bẻ bánh trán sống cho vào tô, đổ nước don và cho don vào, rắc thêm hành tây, hành lá và vài hột tiêu xay nhuyễn. Thêm vào một ít bánh tráng nướng, mùi thơm của tỏi Lý Sơn và vị cay nồng của ớt hiểm thì tô don đã đủ đậm đà để hầu thực khách.

Tô don đậm đà hương vị xứ Quảng

Tô don đậm đà hương vị xứ Quảng

Cũng có thể chế biến món don xào, rất đơn giản nhưng lại khá ngon. Khử dầu chín, cho don vào xào đến khi thấy don săn lại, nổ lách tách trong chảo thì nêm nước mắm ngọt, thêm tiêu, ớt chín, một ít hành tây rồi tắt bếp.

Món don xào

Món don xào

Món này nhâm nhi với rượu chắc chắn thực khách sẽ cứ xuýt xoa khen ngon hoài. Nhưng có lẽ độc đáo nhất là món cháo don. Vo một nhúm gạo, nấu cùng với nước luộc don đến khi gạo chín nhuyễn, cho thêm một ít gừng tươi rồi nhắc xuống. Cháo don vừa ngọt, thanh, dậy lên hương thơm quyến rũ, ấm nóng của các loại gia vị như hành, sả, tiêu là món ăn thích hợp cho cả người lớn và trẻ nhỏ.

Thực khách đến Quảng Ngãi muốn tìm quán don nhanh nhất là đến ngã ba Cống Kiểu nằm trên đường Quang Trung, gần Trường THPT Trần Quốc Tuấn. Nếu có thời gian thì theo đường Lê Trung Đinh về đất Thu Xà (cách TP Quảng Ngãi chừng 10km) hoặc cũng theo con đường này, nhưng đến ngã tư Ba La đi về hướng bắc dọc dòng sông Trà xuống vùng Nghĩa Phú tìm đến những quán don nằm sát bên đường để thưởng thức món don. Còn muốn hỏi chuyện về don, chắc sẽ được trả lời bằng câu ca dao nằm lòng mà ai cũng thuộc:

“Nghèo nghèo, nợ nợ

Cũng cưới con vợ bán don

Mai sau nó chết cũng còn cặp ui”

 Tổng hợp / Theo Tuổi Trẻ

Bình luận