Đến Ninh Thuận tháng 10 dự lễ hội Kate đặc sắc

0
(ĐĐDL Tổng Hợp) – Tháng 10 hàng năm là thời điểm đồng bào Chăm ở Ninh Thuận lại nhộn nhịp với tiếng kèn Saranai, tiếng trống Ginang để đón một mùa Kate rộn ràng lại về.

Lễ hội Kate ở Ninh Thuận là lễ hội lớn nhất của đồng bào dân tộc Chăm theo đạo Bà La Môn được tổ chức mỗi năm một lần vào tháng 7 lịch Chăm nhằm khoảng đầu tháng 10 dương lịch, để tưởng nhớ các vị Nam thần như Pô Klong Garai, Pô Rômê… Lễ hội Kate luôn diễn ra trên một không gian rộng lớn, lần lượt từ đền tháp đến làng rồi về từng gia đình.

kate

Dòng người tấp nập về Ninh Thuận dự lễ hội Kate

Lễ hội Kate là một trong những lễ hội dân gian đặc sắc nhất trong kho tàng văn hoá của cộng đồng người Chăm. Đây không chỉ là dịp để những người tham dự được chiêm ngưỡng các đền tháp cổ kính mà còn được thưởng thức một nền nghệ thuật ca múa nhạc dân gian với phong cách độc đáo. Lễ hội Kate là minh chứng về sự phong phú, đa dạng trong kho tàng văn hoá của đại gia đình các dân tộc Việt Nam.

Trước khi lễ hội chính thức diễn ra một ngày, tại thôn Hữu Đức, xã Phước Hữu, huyện Ninh Phước có tổ chức lễ đón rước y trang từ người Raglai tại đền Pô Nưgar. Theo truyền thuyết, người Raglai là em út của người Chăm có nhiệm vụ giữ gìn y trang để mỗi năm trao lại cho người Chăm. Các lễ hội Kate đều có sự tham dự của người Raglai với các điệu múa đặc sắc dâng lên thánh thần.

kate 1

Điệu múa đặc sắc của người Raglai

Trong buổi lễ diễn ra tại tháp Pô Klong Garai nằm trên ngọn đồi Trầu thuộc phường Đô Vinh và tháp Pô Rômê trên đồi ” Bôn acho” tại thôn Hậu Sanh, xã Phước Hữu, người Chăm sẽ thực hiện nghi thức tắm và mặc y trang cho vua. Đây là nghi thức kỳ bí nhất diễn ra bên trong tháp.

Mở đầu là vị cả sư và ông từ giữ tháp làm lễ mở cửa tháp sau đó đoàn người gồm cả sư, bà bóng, thầy kéo đàn Kanhi và các giáo đồ trung tín tiến vào tháp. Vị cả sư cầm lọ nước thánh có pha trầm hương tưới lên tượng thần (tượng thần bằng đá dưới hình thể Mukhalinga – linga hình mặt người).

kate 2

Các vị sư đang kính cẩn làm lễ

Lễ mặc y trang cho vua sẽ được tiến hành theo các câu hát của thầy kéo đàn Kanhi. Thầy kéo đàn Kanhi kết thúc bài hát đầu tiên thì cả sư, bà bóng… đã mặc xong trang phục cho vua. Cứ như thế y trang lộng lẫy được khoác lên tượng ngài theo các lời hát. Nghi lễ tắm và mặc y trang cho nhà vua diễn ra thành kính đầy tính tâm linh. Những người được tắm cho vua còn thấm nước trên tượng ngài bôi lên đầu mình để cầu may mắn, sức khỏe. Thầy kéo đàn Kanhi là người giữ nhịp cho buổi lễ, mỗi bài thầy hát đều mang một ý nghĩa tín ngưỡng và tưởng nhớ tổ tiên.

Lễ hội Kate sẽ bao gồm hai phần: phần lễ và phần hội. Phần lễ không thể bỏ qua các nghi lễ cơ bản giống nhau về nội dung, nghi thức hành lễ như lễ đón rước y phục, lễ mở cửa tháp, lễ tắm tượng thần, lễ mặc y phục cho tượng thần và đại lễ. Khi điệu múa thiêng trong tháp vừa kết thúc thì ở ngoài tháp bắt đầu mở hội. Những điệu trống Gi Năng và kèn Saranai cùng vang lên hòa với các điệu múa và làn điệu dân ca Chăm làm náo nức lòng người.

kate 3

Những làn điệu làm náo nức lòng người ở lễ hội Kate

Chiều tối ngày thứ 2 sau khi lễ hội ở các tháp Chăm kết thúc là phần lễ hội Kate ở làng và từng gia đình. Tại các làng Chăm không khí lễ hội lại bừng lên tuy nhiên qui mô nhỏ hơn và phần lễ cũng đơn giản hơn. Trong thời gian này gia đình nào có điều kiện thì mới tổ chức, nếu gặp lúc kinh tế khó khăn thì có thể mỗi dòng họ cử một gia đình để tổ chức, chứ không nhất thiết gia đình nào cũng cúng lễ Kate.

Người trong gia đình hoặc là người lớn tuổi trong tộc họ sẽ là chủ lễ cúng Kate. Mọi thành viên trong gia đình đều có mặt đông đủ vào thời điểm lễ hội để cầu mong tổ tiên thần linh phù hộ cho con cháu làm ăn phát đạt, tránh rủi ro, gặp nhiều điều may mắn trong cuộc sống. Đây cũng là dịp ông bà, cha mẹ giáo dục cho các thế hệ con cháu nhớ ơn, kính trọng tổ tiên. Trong dịp lễ này, mỗi gia đình cũng chuẩn bị bánh trái mời họ hàng, bạn bè đến thăm viếng, chúc tụng nhau.

kate 4

Lễ hội là thời điểm gia đình đoàn tụ, quây quần bên nhau

Qua một chặng dài lịch sử, Kate là tấm gương phản chiếu những sinh hoạt của một cộng đồng ở Ninh Thuận, là nơi hội tụ di sản văn hóa Chăm đồ sộ mà người Chăm tích lũy được trên dặm đường lịch sử của mình.

Lễ hội Kate 2015 sẽ được diễn ra từ ngày 11/10/2015 đến ngày 13/10/2015 tại các đền, tháp: đền Pô Inư Nưga ở thôn Hữu Đức, tháp Pô Klong Garai ở phường Đô Vinh, tháp Pô Rômê ở thôn Hậu Sanh, thành phố Phan Rang.

Địa Điểm Du Lịch Tổng hợp / Theo Tuổi Trẻ

Bình luận